Centraal in deze periode van grote kampioenen stonden de duels tussen Fausto Coppi en Gino Bartali. Dino Buzzati, een Italiaanse romanschrijver die de Giro van 1949 als gelegenheidsverslaggever volgde, vergeleek deze epische duels spontaan met de homerische strijd tussen Achilles en Hector.

In de eerste Ronde van Italië waaraan beide renners deelnamen was die van 1940. Coppi, de coming man, was als knecht van Bartali aan de start gekomen. In de 2e etappe liep Bartali door een val echter een hopeloze achterstand op, terwijl Coppi de roze trui pakte. Bartali wilde direct de strijd staken, maar ploegleider Pavesi wist hem er van te overtuigen dat hij door Coppi te helpen alleen maar populairder zou worden dan hij al was; de vedette die zich in dienst stelt van de jonge, onervaren ploeggenoot. Dit offer leverde Bartali inderdaad veel bewondering op, maar Coppi werd door zijn eindzege een ster.

Coppi en Bartali konden het in die eerste jaren uitstekend met elkaar vinden. Toch probeerden de kranten lezers te trekken met verhalen over een "meedogenloze rivaliteit" tussen beide kampioenen. Toch was het onvermijdelijk dat hun verstandhouding tenslotte door de constante perscampagnes zou worden aangetast en toen Coppi in 1946 overstapte naar Bianchi, terwijl Bartali bij Legnano bleef, begon het de echte strijd.

Deze strijd nam enorme dimensies aan en bepaalde zelfs voor een groot deel het dagelijks leven in Italië. De schrijver Curzio Malaparte meende zelfs dat geen Italiaan er aan kon ontkomen om partij te kiezen; volgens hem werd het land door de strijd tussen Bartali en Coppi in tweeën verdeeld. Natuurlijk had dit lang niet alleen meer met sport te maken. Coppi en Bartali werden namelijk algemeen gezien als de vertegenwoordigers van de tegenstellingen die na de Tweede Wereldoorlog Italië beheersten. Coppi stond voor het modernisme, het koele rationalisme en het socialisme. Bartali verpersoonlijkte de Christen-democratie en stond dan ook voor het traditionele Italië en het katholicisme.

Deze beeldvorming kwam maar gedeeltelijk overeen met de werkelijkheid. Coppi was inderdaad eigentijds wat benadering van zijn sport betreft. Waar Bartali er niet over piekerde zijn rode wijn en zijn pakje sigaretten te laten staan, experimenteerde Coppi met nieuwe voedingsmethoden en technische verbeteringen. Zo reed Coppi tijdens de Tour van 1949 met een veel geavanceerder versnellingsapparaat. En hoewel Coppi, net als Henri Pélissier 25 jaar eerder, het opnam voor de belangen van de renners, in 1948 organiseerde hij een staking om te protesteren tegen de buitensporige lengte van sommige etappes, is hij nooit lid geweest van een socialistische partij en beschouwde hij zichzelf als een goede katholiek.

Bartali gold als zeer gelovig, maar ook zijn relatie met de kerk was niet helemaal zoals hij het deed voorkomen. Volgens mensen die hem goed kenden wist hij namelijk handig gebruik te maken van zijn 'vroomheid'. Als hij zijn overwinnaarsboeket aan de Heilige Maagd van Lourdes schonk deed hij dit ongetwijfeld uit volle overtuiging, maar hij had er absoluut geen bezwaar tegen als vele journalisten hem dit zagen doen. Toch wist hij door dit soort acties het katholieke geloof op zo'n manier te monopoliseren, dat Coppi geen kerkdienst meer bij kon wonen zonder ongeloofwaardig te zijn.